Een reis door de wereld van de meest geliefde bloem ter wereld — haar geschiedenis, haar soorten, haar naam, en haar plek in de Belgische cultuur.
Ontdek meerDe Bloem
De roos (Rosa) behoort tot de rozenfamilie (Rosaceae) en is een van de oudste sierplanten ter wereld. Fossielen tonen aan dat rozen al 35 miljoen jaar op aarde groeien — lang voor de mens ze begon te cultiveren.
De eerste gekweekte rozen verschenen zo'n 5.000 jaar geleden in China. Vanuit Azië verspreidde de bloem zich via Perzië naar het Midden-Oosten en Europa. De Romeinen waren dol op rozen: ze strooiden rozenblaadjes bij feesten, gebruikten rozenwater voor baden, en maakten er parfum van.
Vandaag bestaan er meer dan 30.000 geregistreerde cultivars. Van de klassieke rode roos tot de wilde bottelroos langs Vlaamse wegbermen — de diversiteit is adembenemend.
België speelt een belangrijke rol in de rozenwereld. Het Colomapark in Sint-Pieters-Leeuw herbergt met meer dan 3.000 variëteiten de meest uitgebreide rozencollectie ter wereld.
Soorten
De klassieke snijroos met een elegante, puntige knop. Eén bloem per steel, perfect voor boeketten. Populaire soorten: 'Mister Lincoln', 'Peace'.
Gekweekt door David Austin. Combineren de geur en vorm van oude rozen met de doorbloeikracht van moderne variëteiten. Romantisch en weelderig.
Kunnen tot 6 meter hoog groeien. Ideaal voor pergola's, muren en hekken. De 'Pierre de Ronsard' is een tijdloze favoriet in Belgische tuinen.
Inheems in België: de hondsroos (Rosa canina) en de egelantier (Rosa rubiginosa). Belangrijk voor biodiversiteit en bottels in de herfst.
Laag groeiend en rijkbloeiend. Perfect voor taluds en borders. Weinig onderhoud nodig — ideaal voor de Belgische stadstuin.
Geënt op een hoge stam voor een elegant bolvormig effect. Een blikvanger in elke voortuin. Klassiek Belgisch tuinbeeld.
De Naam
De naam Roos is een van de populairste meisjesnamen in Vlaanderen en Nederland. De naam is afgeleid van het Latijnse rosa en draagt de symboliek van schoonheid, liefde en vergankelijkheid.
In Vlaanderen bereikte de naam haar piek rond 2005, maar blijft tot op de dag van vandaag een vaste waarde in de top 100. De naam wordt gewaardeerd om haar eenvoud, kracht en tijdloze elegantie — net als de bloem zelf.
Roos komt ook veelvuldig voor als familienaam in België en Nederland. Meer dan 1.200 Belgen dragen de achternaam Roos. Wereldwijd zijn dat er bijna 72.000.
Bekende naamdraagsters in België zijn onder meer Roos Van Acker (presentatrice bij Studio Brussel en VTM) en Roos Vanotterdijk (Belgisch record-zwemster en WK-medaillewinnares).
In de cultuur
Sinds de Griekse mythologie is de rode roos het ultieme symbool van romantische liefde. Aphrodite zou de eerste rode rozen hebben doen bloeien met haar tranen.
De roos verschijnt in talloze wapenschilden. Denk aan de Rozenoorlogen in Engeland (1455-1487) tussen het Huis Lancaster (rode roos) en York (witte roos).
In het christendom wordt de roos geassocieerd met de Maagd Maria. De rozenkrans ontleent er zelfs zijn naam aan. Roosvensters sieren gotische kathedralen — ook in België.
Van de Perzische dichter Rumi tot Guido Gezelle — de roos inspireert al eeuwen dichters. "Een roosje dat ik plukken wou" is een van de bekendste Nederlandstalige volksliedjes.
Rozenolie is een van de kostbaarste ingrediënten in de parfumwereld. Er zijn circa 10.000 rozen nodig voor slechts 5 ml pure rozenolie. De Damascusroos is het meest gewild.
"Het is de tijd die je aan je roos besteed hebt, die je roos zo belangrijk maakt." Antoine de Saint-Exupéry gaf de roos een universele betekenis in zijn meesterwerk.
Tuintips
Plant wortelrozen in maart, containerrozen tot mei. Snoei bestaande struiken tot 3-5 ogen. Verwijder dood hout en kruisende takken. In het Belgische klimaat is maart ideaal.
Verwijder uitgebloeide bloemen voor een tweede bloei. Geef elke twee weken organische mest. Let op bladluizen en meeldauw — bestrijdt biologisch met zeepoplossing.
Stop met bemesten vanaf september. Mulch de voet met compost of bladeren. In de Ardennen: aanaarden tegen strenge vorst. Stamrozen beschermen met jute.
In België
België heeft een bijzondere band met de roos. Het land herbergt enkele van de belangrijkste rozencollecties van Europa en kent een rijke traditie van rozenkweek.
In Leuven organiseert de Kruidtuin jaarlijks een rozenweekend. De Botanique in Brussel toont historische rozensoorten. En in heel Vlaanderen kleuren wilde hondsrozen de bermen van juni tot september.
De Belgische rozenkwekers — met namen als Lens Roses uit Oudenburg en Louis Lens — hebben internationaal faam verworven. Hun klimaatbestendige soorten zijn geliefd van Scandinavië tot Japan.
Of het nu gaat om een tuin in de Kempen, een balkon in Gent, of een park in Brussel — de roos voelt overal in België thuis.